جلد هشتم و نهم دينكرد ، كه كتابى است به زبان پهلوى ، محفوظ است و از روى آن خلاصه مطالب بسيار مهم براى تاريخ تمدن ساسانيان بدست مىآيد . در اين كتاب مكرر از دينكرد سخن خواهيم راند « 1 » . در اين جا اسامى چند تن از مفسرين و شارحينى را ، كه در كتاب زند و ساير كتب دينى نام برده‌اند ، يادداشت ميكنيم : ابرگ « 2 » ، ماه گشنسپ « 3 » ، گوگشنسپ ، كى آذر بوزيذ « 4 » ، سوشيانس « 5 » ، روشن « 6 » ، آذر هرمزد ، آذرفر نبع‌نرسه « 7 » ميذوگماه « 8 » ، فرخ ، افروغ « 9 » ، آزادمرد . ظاهرا اكثر اين مفسرين در اواخر عهد ساسانيان ميزيسته‌اند . تقريبا همهء كتب زردشتى ، كه دينى محض است و به زبان پهلوى باقى مانده است ، در قرون بعد از انقراض ساسانيان تأليف و تصنيف يافته است . مخصوصا در قرن نهم ميلادى ( سوم هجرى ) علماء دين زردشتى فعاليت فوق العاده در تحرير كتب بخرج داده‌اند . داذستان‌ى مينوگ‌خرذ كه آن را ميتوان « تعاليم عقل آسمانى » يا « روح العقل » ترجمه كرد ، گويا زمان تأليفش در اواخر عهد ساسانيان بوده است ، ولى صورت فعلى آن متعلق بدوره بعد از اين سلسله است « 10 » اما كتاب ارداى ويراز

--> ( 1 ) - آنچه از كتاب هشتم و نهم دينكرد آورده‌ايم ، نقل از ترجمه انگليسى وست است ، مگر در مواردى ، كه اين ترجمه را ناقص دانسته‌ايم . در اين موارد به متن پهلوى چاپ سجانا استناد كرده‌ايم . در اين چاپ كتاب هشتم و نهم دينكرد مجلدات 19 - 15 را تشكيل ميدهند . ( 2 ) - Abharagh ( 3 ) - Mahgushnasp ( 4 ) - Kay - Adhur - bozedh ( 5 ) - Soshyans ( 6 ) - Roshn ( 7 ) - Adhur - Farnbagh - Nerseh ( 8 ) - Modhoghmah ( 9 ) - Afrogh ( 10 ) - « اندرآس » متن پهلوى آن را به صورت فاكسيميله منتشر كرده است : Mainyo - i - Khrad . Kiel . 1882 . و بعد در جلد پنجم مجموعه The Book of the متون اوستايى و پهلوى كتابخانه دانشگاه كپنهاك - Bibliothecae Universitatis Ha fniensis Codicet Avestici et Pahlavici در سال 1935 بطبع رسيده است . در بمبئى هم چندين بار بچاپ رسيده و وست آن را به انگليسى ترجمه كرده است .